Miszmasz

11 gier i zabaw o zaskakującym pochodzeniu

Starsze jest jojo czy hula-hoop? Co marionetka ma wspólnego z Matką Boską? Czym napędzane były starożytne zabawki mechaniczne?

Agawa

Zespół TakieTe

4 lata temu

0

1. Marionetka

Lalki występujące na scenach znane były wielu starożytnym narodom: Egipcjanom, Grekom, Chińczykom i Japończykom. W średniowiecznej Europie ich popularność zapewniły przedstawienia o tematyce religijnej. Wśród kukiełek, poza świętymi, obowiązkowo znajdowało się przedstawienie Matki Boskiej przez Francuzów zwanej „Marionette”, czyli „Małą Marią”, skąd polska nazwa tych zabawek. Król Stanisław August Poniatowski podobno wymykał się wieczorami, by obejrzeć przedstawienia lalkowe.

vam.ac.uk

źródło: vam.ac.uk

2. Jojo

Pierwszą dokumentacją istnienia jojo jest przedstawienie chłopca z tą zabawką na wazie greckiej z V wieku przed Chrystusem. Sama nazwa pochodzi zaś z filipińskiego języka iloko, w którym zabawka nazywa się „yóyo”. Bawiono się nim przez wieki na całym świecie: od Stanów Zjednoczonych po Indie. Rodzaj joja, które mieliśmy w dzieciństwie, pochodzi z lat dwudziestych XX wieku z USA.

en.wikipedia.org

źródło: en.wikipedia.org

3. Grzechotka

Wynaleziona przez greckiego filozofa i matematyka, Archytasa z Tarentu, który zajął nią swoje dzieci, by móc bez przeszkód dyskutować ze swoim przyjacielem Platonem. Pierwsze grzechotki wykonane były z drewna, lecz szybko zaczęto wypalać je z gliny. Używano ich nie tylko do zabawy: założone na szyję niemowlęciu, miały chronić je przed złymi mocami.

4. Rower

Prototyp roweru pojawił się w Niemczech i w Anglii w XVIII wieku i składał się z wąskiej deseczki przymocowanej do kół, którą dosiadało się jak konia. Poruszało się nią odpychając się nogami. Pojazd ulepszył w 1813 roku Karl von Dreis, który wprowadził do niego zwrotne przednie koło, tworząc pierwszą wersję kierownicy. Pedały wymyślono dopiero w połowie XIX wieku, a prawdziwe rowerowe szaleństwo zaczęło się wraz z wynalezieniem pełnego ogumienia w 1868 roku przez braci André i Edouarda Michelinów.

5. Domino

W Polsce rozpowszechniło się w XVII wieku, a przybyło z Wenecji, gdzie podobno wymyślił je ksiądz o nazwisku Domino. Tak naprawdę do Europy przybyły w XIII wieku z Chin wraz z Markiem Polo. Poza Dalekim Wschodem gra była znana Egipcjanom, Grekom i Hebrajczykom. W Polsce początkowo grali w nie najbogatsi, używając kompletów z kości słoniowej inkrustowanych drogimi kamieniami. Szybko jednak spowszechniało, stając się zabawą dla dzieci.

dailymail.co.uk

źródło: dailymail.co.uk

6. Plastelina

Plastelina, znana wszystkim polskim dzieciakom z przedszkoli i lekcji plastyki, jest mieszanką wazeliny, kredy i kwasów tłuszczowych. O miano jej wynalazcy bije się dwóch twórców tej plastycznej masy: jedna metoda jej powstawania została opracowana w 1880 roku przez monachijskiego aptekarza Franza Kolba, a druga w 1887 roku przez angielskiego nauczyciela sztuki Williama Harbutta.

eu.art.com

źródło: eu.art.com

7. Zabawki mechaniczne

Za wynalazcę mechanicznych zabawek uważany jest słynny grecki matematyk i fizyk, Heron z Aleksandrii, żyjący w I wieku przed Chrystusem. Skonstruował zabawkę poruszającą się przy pomocy pary wodnej, która okazała się później pierwowzorem turbiny parowej. Późniejsze zabawki napędzane były siłą ukrytych sprężyn i fascynowały dzieci aż do XIX wieku, gdy rozpoczęto produkcję opartą na elektryczności.

8. Warcaby

W gry podobne do warcabów grali Egipcjanie, Grecy i Arabowie, jednak reguły znane dzisiaj pochodzą z XII wieku. Były jedną z ulubionych rozrywek polskich królów, a do najznamienitszych miłośników czarno-białych pionków należeli Kazimierz Sprawiedliwy, Stefan Batory i Jan III Sobieski. Szybko przekształciły się ze sportowej rozrywki w hazard, co doprowadziło do zakazania ich przez Kazimierza Wielkiego.

fromoldbooks.org

źródło: fromoldbooks.org

9. Karty

Popularne były w starożytnych Chinach, lecz w Europie pojawiły się za pośrednictwem Arabów. Rozpowszechnione zostały przez francuskiego króla Karola VI Szalonego w XIV wieku i szybko stały się rozrywką popularną wśród elity Francji oraz dam z angielskiej arystokracji. Pierwsza polska talia została wydana w 1499 roku przez Hanusza z Krakowa. Aż do początku XX wieku trwała w Europie karciana gorączka, której pozostałości można zaobserwować nie tylko w Las Vegas, lecz również na biurowych komputerach, wykorzystywanych przede wszystkim do grania w pasjanse.

flickr.com

źródło: flickr.com

10. Szachy

Najsłynniejsza strategia turowa na świecie została wymyślona w Indiach Wschodnich w VI wieku. Stamtąd przeniknęła do Persji, gdzie zapoznali się z nią europejscy rycerze w trakcie pierwszych wypraw krzyżowych. W Sandomierzu odkryto jeden z najstarszych w Europie kompletów do gry w szachy: pochodzi z końca XI wieku!

11. Hula-hoop

Obręczy o różnej wielkości i wykonanej z różnych materiałów używano do zabawy przez wieki, lecz współczesne hula-hoop ma bardzo krótki rodowód: zostało wymyślone w 1958 roku przez Arthura K. Melina i Richarda Knerra w Stanach Zjednoczonych. Produkcja hula-hoop z polietylenu, który nie nadawał się do innych zastosowań, uchroniła firmę Phillips Petroleum Company przed zapaścią finansową.


Fatal error: Cannot use object of type stdClass as array in /takiete/wp-content/themes/takiete/functions.php on line 172